خانه / دسته‌بندی نشده / احزاب سیاسی و دو ضرورت مبارزه با فساد

احزاب سیاسی و دو ضرورت مبارزه با فساد



به گزارش گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا، فقدان شایسته سالاری و ترجیح رویه انتسابی بر اکتسابی، خاص گرایی به جای عام گرایی وغیره از مسائل و چالش های موجود در جامعه کنونی ایران است که نه برآمده از شرایط کنونی که قدمتی چندین ساله دارد.
در همین زمینه گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا ، در گفت و گو با «ناصر ایمانی» فعال سیاسی اصولگرا و «مصطفی درایتی» فعال سیاسی اصلاح طلب، به واکاوی این مساله پرداخته است.
ایمانی بر این دیدگاه است که؛ رشد افراد در ساخت سیاسی نه به دلیل قابلیت و توانایی های آنها بلکه به خاطر ارتباطات و وابستگی های آنان است. این موضوع در ساختار نظام سیاسی نیز وجود دارد به طوری که بسیاری از انتصابات در جایگاه های حکومتی یا براساس روابط خویشاوندی است یا وابستگی به جریان های سیاسی و نه بر مبنای کارآمدی و شایستگی.
درایتی ، نیز ریشه مساله موفقیت های رانتی در کشور را ناشی از نبود رسانه های آزادی و ضعف احزاب سیاسی دانست و گفت: اگر قدرت در اختیار یک جریان سیاسی قرار می گیرد، باید تلاش کرد در مسائلی که امکان انحراف در آنها وجود دارد به صورت شفاف و شیشه ای با جامعه برخورد شود.

** در ایران همه چیز سیاست زده شده است
در رسانه ها و شبکه های اجتماعی حجم گسترده ای از انتقادات را به مساله رانت و سوء استفاده از موقعیت های سیاسی اشخاص، تحت عنوان ژن خوب و آقازادگی شاهد هستیم به طوری که برخی دیدگاه ها آن را به خود اشخاص نسبت می دهند و برخی آن را ناشی از بسترهای موجود در نظر می گیرند. در همین زمینه ایمانی ضمن تاکید بر این موضوع که «ساختار سیاسی و حزبی مناسبی نداریم» به گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا گفت: رشد افراد در ساخت سیاسی به دلیل قابلیت و توانایی های آنها نیست، بلکه به دلیل ارتباطات و وابستگی های آنان است. این موضوع در ساختار نظام سیاسی نیز وجود دارد به طوری که بسیاری از انتصابات در جایگاه های سیاسی نه بر مبنای کارآمدی و شایستگی بلکه یا بر اساس روابط خویشاوندی است یا وابستگی به جریان های سیاسی است.
وی با بیان اینکه «نحوه انتصابات به جریان های اساسی رسوخ یافته است»، افزود: توجه به شایسته سالاری در جامعه اندک است در نتیجه این مساله، ساختار سیاسی به دلیل نبود تحزب و اینکه افراد در یک فرآیند مشخص رشد نمی کنند، با چالش مواجه می شود.
این فعال سیاسی اصولگرا اظهار کرد: تا زمانی که احزاب و جریان های سیاسی و رسمی کشور فقط نقش کاغذی داشته باشند و در مناسبت ها به صدور یک اطلاعیه اکتفا کنند، به جایگاه واقعی خود نمی رسند و نمی توانند در نظام سیاسی به عنوان یک حزب حضور داشته باشند؛ در نتیجه این عوامل ما شاهد بروز و ظهور فساد، رانت، فرصت طلبی، سوء استفاده از جایگاه و غیره خواهیم بود.
ایمانی با بیان اینکه «باید تاثیرگذاری رسانه ها افزایش یابد»، گفت: رسانه ها از عوامل تاثیرگذار هستند تا زمانی که رسانه ها خود را به حواشی سرگرم کنند و از مسوولیت خود برای پالایش درونی نظام و فضای سیاسی حاکم غافل باشند، شفافیت در جامعه نیز شکل نمی گیرد و همین عوامل زمینه ساز بروز فساد می شود.
به گفته وی نقش رسانه ها و افکار عمومی در ایجاد شفافیت و جلوگیری از بروز مظاهر فساد در جامعه بسیار مهم است، همه چیز در ایران اعم از فرهنگ، اقتصاد و …سیاست زده شده است.

**تاثیر رسانه ها در ممانعت از وقوع فساد در فضای سیاسی
نبود یا ضعف نهادهای مدنی سیاسی یکی از عوامل بستر ساز برای وقوع فساد در جامعه به ویژه در ساختار سیاسی و اقتصادی به شمار می رود.
درایتی در همین زمینه با بیان اینکه «بی توجهی به دو شاخص، احتمال بروز فساد در جریان های سیاسی و مدیریت کشور را افزایش می دهد» می گوید: نقش رسانه های آزاد بسیار مهم است. یعنی اینکه رسانه هایی با کنترل و شفاف سازی، از امکان وقوع فساد در فضای سیاسی جلوگیری کنند. دیگر نقش احزاب سیاسی است؛ احزاب با نظارتی که بر فعالیت اعضا دارند برای ماندگاری و پایداری خود تلاش می کنند. آنها باید ترتیبی اتخاذ کنند که دچار مشکلات و فسادهای معمول در عالم سیاست نشوند. سرمنشاء این اتفاقات در بی توجهی به نقش نظارتی احزاب و رسانه های آزاد است تا وقتی به این مهم نپردازیم، اگر تلاشی هم صورت بگیرد ناموفق و بی نتیجه خواهد بود.
«دو جریان مهم کشور یک جریان و تشکل واحد نیستند و نگاه آنها به نوع مدیریت اجتماعی متفاوت است. لذا اگر یک جریان سیاسی بیشتر به فساد دچار می شود، این مساله از نبود شاخص ها ناشی می شود. مثلا در جریان اصلاح طلب باید به رسانه های آزاد امکان نظارت جدی داده شود، البته نباید تنها نواقص نظارت را در نظر گرفت بلکه باید به منافعی که به دنبال نظارت رسانه ها به وجود می آید، توجه شود.»
به گفته درایتی؛ جریان اصولگرا کمتر به موضوع نظارت برفعالیت های احزاب و تشکل های سیاسی توجه داشته است، از طرفی نبود احزاب مشخص، سازماندهی شده و کارآمد در هردو جریان اصولگرایی و اصلاح طلبی؛ ضعفی است که به این مساله دامن زده است. به طوری که افرادی به اعتبار حمایت و وابستگی به این دو جریان وارد عرصه سیاسی می شدند و سپس به آن جریان پشت می کردند. به دلیل آنکه نظارت حزبی وجود نداشت، امکان و زمینه آلوده شدن به فساد برای آنها بیشتر است.
این کارشناس سیاسی تصریح کرد: این موضوع که کدام جریان بیشتر در معرض چنین مساله ای قرار داشته و به آن آلوده شده اند به نظارت رسانه های آزاد بر می گردد.
«به عنوان مثال در جریان اصلاح طلب که زمینه تقویت رسانه های آزاد را فراهم ساخته است، بخشی از این حمایت به صیانت از افراد منتسب به آن جریان باز می گردد، این جریان به رسانه ها اجازه می دهد که به صورت طبیعی بر رفتار و اعمال افراد منتسب به آن نظارت کند و به این ترتیب زمینه های فساد احتمالی را مرتفع سازد. اما جریانی که به برای رسانه های آزاد اهمیت قائل نبوده است؛ با همه ادعاهای خود نسبت به این گونه فسادها آلوده تر از جریان اصلاح طلب شده است.»
به گفته این فعال سیاسی اصلاح طلب؛ وقتی که احزاب به شکل جبهه ای وارد می شوند، افرادی به دلیل موضوع گیری یا ضرورت ها مورد حمایت جریان های سیاسی قرار می گیرند و از آنجا که راس آن جریان از سازماندهی منظم و قاعده مندی برخوردار نیست، امکان نظارت بر عملکرد افراد محدود می شود؛ آفتی که درچند سال اخیر در جریان اصلاحات بروز پیدا کرده است و در جریان اصولگرا نیز از سال های قبل وجود داشته و ادامه دارد. تداوم چنین روندی در جریان های سیاسی، به تمامیت آن جریان سرایت پیدا می کند.
وی گرفتن مناصب، امتیازات و دستیابی به فرصت ها را ناشی از بهانه گیری هایی دانست که از سوی برخی اشخاص مطرح می شود. چرا که باید فرصت ها به صورت شفاف در اختیار همه افراد جامعه قرار گیرد. اصرار به شفاف سازی چه در ایجاد فرصت ها و چه امکاناتی که در کشور وجود دارد؛ اصولی است که جریان اصلاحات به آن معتقد است.
درایتی اظهار کرد: این تصور که شایستگی وجود دارد یا نه؟ به این موضوع باز می گردد که در بستر آزاد، فرصت های برابر برای همه افراد جامعه موجود باشد و هر کس بنا به استعدادها و توانمندی های خود به موقعیت یا شرایطی خاص دست یابد.
به گفته وی؛ در جایی که شفافیت وجود ندارد، حتی اگر صلاحیت ها هم تایید شده باشد؛ چنین ایراداتی وارد می شود، زیرا احتمالاتی مطرح می شود که امکان برطرف ساختن آنها وجود ندارد.
درایتی عنوان کرد: مهم این است که اگر قدرتی در اختیار جریانی قرار می گیرد، باید تلاش شود در مسائلی که امکان انحراف در آنها وجود دارد به صورت شفاف و شیشه ای با جامعه برخورد شود.این موضوع زمینه ای را فراهم می کند که اگر نزدیکان یک شخصیت وابسته به جریان سیاسی خاص از استعداد و شایستگی برای کسب امتیازات و فرصت هایی برخوردار باشند، در یک رقابت آزاد و سالم صاحب مناصب و امتیازات شوند.
این فعال سیاسی با بیان اینکه «ما نباید امکان رقابت آزاد را از برخی افراد جامعه به صرف وابستگی و انتساب آنها به شخصیت های سیاسی سلب کنیم، این خلاف عدالت است.» گفت: ابتدا باید احزاب در جریان های اصولگرا و اصلاح طلب از حالت اسمی خارج شوند و تلاش کنند سازوکار یک حزب تاثیرگذار را درون خود ایجاد کنند.
وی تصریح کرد : عملکرد فردی که با انتساب به یک جریان وارد فضای سیاسی می شود متوجه حزب سیاسی خواهد بود و باعث می شود که احزاب سازوکاری را تنظیم کنند که برعملکرد اعضا و ابستگان خود نظارت مستمر داشته باشند. به این ترتیب از فساد جلوگیری کنند، دیگر آنکه به رقیب اجازه داده شود که بر افرادی که درون قدرت راه می یابند، نظارت کنند و در این راه هیچ اغماضی نداشته باشند.
با توجه به اظهارات فعالان سیاسی در زمینه سوء استفاده هایی که در پیوند با اشخاص و جریان های سیاسی از موقعیت خود وجود دارد، این موضع نه خاص یک شخص یا جریان، بلکه مساله ای فراگیر است که همه حوزه های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی اعم از دولتی و غیردولتی را در بر گرفته است.
از طرفی این مساله بیش از هر چیز از ضعف احزاب سیاسی، نبود نهادهای مدنی و عدم دسترسی آزاد به اطلاعات و خلاء رسانه های آزادی نشات می گیرد. رهایی از این مساله نیازمند اصلاحات ساختاری، بازنگری در قوانین ضعیف و تدوین قوانین و مقررات بازدارنده برای سالم سازی جامعه از لوث فساد، رانت، امتیاز گیری و به طور کلی مسائلی است که تحقق عدالت اجتماعی و توسعه همه جانبه را تحت الشعاع قرار داده است.

پژوهشم**3050**1601**خبرنگار: فاطمه دوله ** انتشار: شهناز حسنی
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید



انتهای پیام /*










درباره gohari

پاسخ دهید