خانه / دسته‌بندی نشده / خطرفتنه مذهبی و مسوولیت زُعمای قوم و عقلای دولت

خطرفتنه مذهبی و مسوولیت زُعمای قوم و عقلای دولت



به گزارش گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا، فلات ایران به عنوان سرزمینی وسیع از در طول تاریخ پذیرای اقوام و نژادهای گوناگون بوده است. تنوع گسترده قومی و مذهبی، در گستره جغرافیایی ایران از ویژگی های خاص این سرزمین است.
قرارگرفتن ایران در منطقه منحصر به فرد خاورمیانه اما در کنار مواهب طبیعی و منابع نفتی، سبب شده است که این تنوع قومی و مذهبی گاهی از فرصتی برای اتحاد به تهدیدی برای امنیت تبدیل شود. در این فرایندِ تبدیل، هم بسترهای داخلی و هم تکاپوی خارجی تاثیرگذار بوده اند.
توطئه گران با بهره گیری از این تفاوت ها تلاش کرده اند استراتژی «تفرقه بیانداز و حکومت کن» را به عنوان یکی از راه های تسلط بر منابع کشور در صدر برنامه های خود تعریف کنند.
طی چهار دهه گذشته هر چند تلاش جمهوری اسلامی ایران برای مقابله با استراتژی تفرقه بیانداز و حکومت کن و حراست از یکپارچگی ایران، کشور را از آسیب های تفرقه و جنگ قومی دور نگه داشته اما شرایط بحران زده خاورمیانه و سرمایه گذاری گسترده بیگانگان دور و نزدیک برای برهم زدن اتحاد ایرانیان ایجاب می کند که مسوولان بیش از گذشته بر تلاش ها برای برچیدن بسترهای تفرقه افکن بیافزایند.
به نظر می رسد هشدار سردار «قاسم سلیمانی» فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران درباره خطر فتنه مذهبی و سخنان رییس جمهوری درباره ضرورت استفاده از اقوام و اقلیت ها در اداره کشور هم ناظر بر همین تلاش ها است.

**بسترهای شکل گیری فتنه مذهبی
مرور تاریخ جنگ ها و درگیری ها در خاورمیانه نشان می دهد که تضاد اعتقادی و تبعیض رفتاری همواره یکی از بسترهای درگیری و التهاب در این نقطه آشوب زده بوده است.
در داخل مرزهای ایران هم هرچند کمرنگ اما تبعیض های قومی و مذهبی در حوزه های آموزشی، اجتماعی و سیاسی، بی توجهی به دغدغه های اقتصادی مناطق دارای تفاوت های قومی به ویژه مناطق مرزی، از بسترهای ایجاد فتنه و تفرقه است.
برخی بی عدالتی ها در کیفیت تحصیل و شرایط آموزشی در برخی مناطق مرزی، اجرا نشدن برخی اصول مصرح قانون اساسی درباره ضرورت های آموزش زبان مادری، بی توجهی در اجرای کامل حقوق شهروندی، عدم استفاده از نیروهای کارآمد و معتقد به دین مبین اسلام در سطوح مدیریت کلان در کنار دغدغه های معیشتی و مشکلات اقتصادی مناطق مرزی، عواملی است که در طولانی مدت امید به بهبود وضیعت را در ایرانیان ساکن برخی مناطق و اقوام کم رنگ می کند. ثمره تلخ کاهش امید، از بین رفتن اعتماد میان مسوولان و اقلیت ها است و ثمرچین آن دشمنان دور و نزدیک کشور و ملت ایران.
طی چند سال گذشته گروه تروریستی داعش نمود عینی بهره جویی بیگانگان از این عوامل در منطقه خاورمیانه است. هرچند در شکل گیری و گسترش داعش عوامل بسیاری نقش داشتند اما تبعیض های مذهبی و قومی بازیگر اصلی سناریویی بودند که استراتژیست های غربی نوشتند و تکفیری های شرقی به روی صحنه بردند اما تکرار سناریوی عراق و سوریه در ایران به سبب اصالت فرهنگی، آگاهی اجتماعی و امنیت موجود طی چند سال گذشته ناکام مانده است و ایران هرگز بحران ساز و پرورش دهنده تکفیر نبوده است.

**رفع تبعیض سنگر نخست مبارزه با فتنه مذهبی
درک درست از تفاوت های فرهنگی ایرانیان و پذیرفتن این موضوع در سطوح تصمیم گیر کشور، نخستین گام عملی برای تحکیم اتحاد اقوام و مذاهب در ایران است. تنها در سایه پذیرفتن این تنوع فرهنگی است که حق آموزش زبان مادری، حضور برابر در پست های مدیریتی کشور و توسعه زیرساخت های اقتصادی تحقق می یابد.
هرچند دین و مذهب رسمی در ایران کنونی اسلام و تشییع است اما ضرورت احترام به عقاید اقلیت های دینی مانند مسیحیان و یهودیان، قومیت های مذهبی مانند اهل سنت در ایرانِ امروز بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.
آموزش زبان مادری به عنوان یکی از مولفه های هویت فردی از اصول مصرح قانون اساسی و خواست قانونی مردمان غیرفارس زبان ایرانی است. مشکلات معیشتی و دغدغه های اقتصادی هرچند در همه مناطق ایران توجه بیشتر می طلبد اما در مناطق مرزنشین به سبب کمبود زیرساخت های اشتغال و توسعه، تکاپوی همراه با درایت بیشتری را نیاز دارد.
احترام به آیین ها، رسوم و فرهنگ اقوام وحمایت های مادی و معنوی از نهادینه شدن این آیین ها، نشانگر صیانت از حقوق شهروندی همه ایرانیان و بلوغ حکومت داری در ایران است. موانع غیرقانونی، غیرشرعی و غیر عقلانی در مسیر حضور اهل سنت در پست های کلان مدیریتی، تنها نشانگر تبعیض است و سیاست گذاری صحیح و فارغ از تعصبات فکری در این حوزه حکایت از تدبیر مسوولان خواهد داشت.

**سرمایه گذاری برای تکفیرپروری و مسوولیت بزرگان اقوام و دولت
رویدادهای ماه های گذشته در ایران مانند حمله تروریستی داعش به مجلس و مرقد امام خمینی (ره) در کنار مرور اظهارات و هشدارهای مسوولان نظامی و حکومتی نشان می دهد که دسیسه چینی دشمنان خارجی و داخلی برای سواستفاده از تنوع قومی در ایران ابعاد گسترده تری یافته و پروسه سرمایه گذاری برای پرورش و نهادینه سازی تفکر افراطی و تفکیری پروری در ایران وارد فاز تازه ای شده است.
این هشدارها ضرورت هوشیاری دو گروه در ایران را یادآور می شود. گروه نخست دستگاه اجرایی است که به عنوان مجری اصلی قانون اساسی در برچیدن بسترهای تفرقه نقش اساسی دارد.
حجت الاسلام «حسن روحانی» رییس جمهوری دولت دوازدهم با درک نقش و مسوولیت دولت برای مبارزه با تبعیض در حوزه مدیریتی با اشاره به ضرورت ارائه امتیازات یکسان برای اقلیت های مذهبی و قومی در مدیریت کشور یادآور شد که «نمی‌شود که بگوییم مدیران ارشد کشور، تنها از یک مذهب باشند و بقیه را کنار بگذاریم».
موضع رییس جمهوری در این سخنرانی می تواند نشان دهنده عزم دولت دوم تدبیر و امید بر توجه بیش از پیش به درخواست ها و دغدغه های اقوام و مذاهب در ایران و تخصیص بودجه های عمرانی به مناطق مرزی قلمداد شود، موضوعی که در وعده های انتخاباتی روحانی در ایام انتخابات نیز حضور پررنگی داشت.
گروه دوم تاثیرگذار در موضوع مبارزه با تفکر افراطی در کشور، بزرگان و نمایندگان قومیت ها و مذاهب هستند. زعمای اقوام در هدایت فکری نیروهای جوان نقش غیرقابل انکاری دارا هستند. جهت دهی صحیح به مطالبات موجود میان اقوام دیگر مسوولیت شخصیت های برجسته قومی در کشور است که می تواند خطر انحراف مطالبات به سمت مخاطرات را تا حد بسیار زیادی فروکاهد.
مسوولیت پذیری چهره های برجسته و همکاری دلسوزانه با تصمیم گیران کشور می تواند حلقه واسط و واصل اقوام و مسوولان بوده و خلا گفتمانی به وجود آمده را پر کند. برآیند این تلاش ها از تفاوت های قومی در ایران ظرفیتی عظیم برای پیشرفت ایجاد و اقوام و مذاهب در حفظ یکپارچگی ایران متحد می کند و توطئه «تفرقه بیانداز و حکومت کن» را با شکست مواجه سازد.

پژوهشم** 9402**1601**خبرنگار: لیلا واحدی** انتشار: شهناز حسنی
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearch همراه شوید.



انتهای پیام /*










درباره gohari

پاسخ دهید