خانه / دسته‌بندی نشده / پایه های محکم برجام

پایه های محکم برجام



به گزارش گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا، به رغم تلاش های شبانه روزی برخی دشمنان قسم خورده جمهوری اسلامی از جمله آمریکا با هدف ناکام گذاشتن اجرای توافق هسته ای اما برجام سومین سال عمر پرثمر خود را می گذراند.
پیشتر همگان تصور می کردند پس از روی کار آمدن «دونالد ترامپ» رییس جمهوری آمریکا و اجرای شعارهای تند و تیز وی توافق هسته ای نافرجام بماند ولی اینک اوضاع به کلی تغییر یافته است. در حال حاضر ترامپ به رغم میل باطنی ناگزیر شده تا خود را به اجرای برجام پایبند معرفی کند؛ موضوعی که از پایه های سفت و سخت این توافق پرده بر می دارد و نشانگر تدبیر گروه های دیپلماتیک در طول مذاکرات هسته ای و پیش بینی چنین روزهایی از جانب آنان است.

** برجام با پشتوانه قطعنامه 2231
اهمیت وجود قطعنامه ای به منظور رفع محدودیت های گذشته علیه ایران در طول مذاکرات هسته ای سبب نگارش و تصویب آن در شورای امنیت سازمان ملل متحد شد. بنابراین، اواخر تیرماه 1394 و کمتر از یک هفته پس از توافق هسته ای میان ایران و گروه 1+5، این شورا قطعنامه 2231 را به منظور لغو تحریم های ایران با 15 رای موافق و بدون رای مخالف از تصویب گذراند؛ قطعنامه ای که حاوی پیام های مهمی بود.
شورای امنیت که پیشتر دست کم شش قطعنامه ضدایرانی به تصویب رسانده بود، برپایه این قطعنامه جدید موظف شد که تمامی قطعنامه های ضد ایرانی پیشین را لغو کند. صدور قطعنامه ی 2231 به عنوان مُهر تایید شورای امنیت بر برجام یکی از مهمترین امتیازهای تیم دیپلماسی ایران بود که به رغم مخالفت شماری از اعضای 1+5 حاصل شد.
اینکه چرا برخی از طرف های مذاکره کننده با صدور قطعنامه جدید شورای امنیت مخالف بودند به فواید آن برای ایران برمی گشت. براساس این قطعنامه، شورای امنیت برای نخستین بار پذیرفت کشوری با دست پر از ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد خارج شود و قبل از این رویداد، راه خروج کشورها از ذیل این فصل یا از راه جنگ حاصل می شد و یا تغییر رژیم در آن کشورها. در حالی که ایران با قدرت مذاکره و چانه زنی به این مهم دست یافت.
همچنین بر این اساس، حق غنی سازی در خاک ایران، ادامه فعالیت های صلح آمیز هسته ای، تعطیل یا متوقف نشدن هیچ یک از مراکز و تاسیسات هسته ای و همچنین ادامه برنامه تحقیق و توسعه به طور رسمی مورد پذیرش و تایید واقع شد. در مجموع، قطعنامه 2231 در کنار بی اثرسازی قطعنامه های تنبیهی گذشته، خطوط قرمز کشورمان را رعایت می کرد.
افزون بر آن، این قطعنامه جدید که برخلاف قطعنامه های تنبیهی گذشته به سود ایران بود، وجود اختلاف ها را پیش بینی و کمیسیون مشترک را به منظور رفع اختلاف ها در نظر گرفت. بنابراین، هیچ یک از طرف های توافق به طور یکجانبه نمی توانند آن را زیر پا بگذارد؛ موضوعی که در ماه های گذشته به عنوان سدی در برابر توطئه های دولتمردان و کنگره آمریکا عمل کرده است.
از این رو ، همین پایه های محکم برجام باعث شده تا ترامپ به رغم میل باطنی چند بار طرح تعلیق تحریم های ایران را امضا کند و به دنبال بهانه ای موجه برای سر باز زدن از امضای مجدد آن بگردد. دور از ذهن به نظر می رسد دولت وی بتواند بنا به دلایل گوناگونی به این توجیه دست یابد.
همان طور که آمریکا یک دهه قبل پس از همراه سازی اعضای دایم و غیردایم شورای امنیت با خود توانست چندین قطعنامه علیه ایران تصویب کند حال نیز برای ناکام گذاشتن برجام و نقض قطعنامه 2231 نیازمند همگامی سایر اعضا است. در حالی که امروز واشنگتن در این مسیر تنها حرکت می کند و سایر کشور متعهد به توافق هسته ای و دلگرم به توسعه روابط خود با تهران اند.

** حمایت جهانی از برجام در سایه گزارش های آژانس
دولت ترامپ و اکثریت جمهوریخواه در کنگره آمریکا علاوه بر وجود قطعنامه شورای امنیت در حمایت از توافق هسته ای، با موانع دیگری نیز مواجه اند. حمایت بی دریغ اعضای 1+5 از چین و روسیه گرفته تا اعضای اروپایی این گروه از توافق هسته ای یکی از مهمترین دلایل ناکامی آمریکا در برجام شکنی است.
پس از اصرار ترامپ مبنی بر نادیده انگاشتن این توافق معتبر بین المللی، سران اتحادیه اروپا هر کدام به نوعی رییس جمهوری آمریکا را به اجرای توافق تشویق و نسبت به برجام شکنی وی هشدار داده اند. به طوری که اجرای برجام یکی از بارزترین و عمیق ترین چالش های اروپا و آمریکای دوره ترامپ به شمار می رود و به عبارتی برجام، اروپا و آمریکا را به عنوان دو شریک استراتژیک در مقابل یکدیگر قرار داده است.
در همین ارتباط «فدریکا موگرینی» مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و هماهنگ کننده مذاکرات هسته ای در زمان گفت وگوهای ایران و قدرت های بزرگ بارها به ضرورت پایبندی همه طرف ها به برجام تاکید کرده است.
وی چند روز پیش در آغاز کنفرانس سال 2017 نمایندگان کشورهای عضو اتحادیه اروپا در بروکسل اظهار کرد: توافق هسته ای با ایران نشان دهنده شیوه اتحادیه اروپا در سیاست خارجی است. این توافقی بین دو کشور نبود؛ بارها این را تکرار کرده ام و احساس می کنم که ناچاریم در ماه های آینده هم بارها این موضوع را تکرار کنیم. این توافق تعهد کل جامعه بین المللی از یک طرف و ایران از طرف دیگر بود که با یک قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل هم حمایت شده و به طور منظم مورد تایید آژانس بین المللی انرژی اتمی هم قرار گرفته است.
این نوع از موضع گیری ها بارها از جانب دیگر مقامات اروپایی نیز مطرح شده است و به تازگی «امانوئل مکرون» رییس جمهوری فرانسه هم در تایید سخنان موگرینی، تاکید کرد که «هیچ جایگزینی برای توافق اتمی ایران با قدرت ‌های بزرگ جهانی وجود ندارد.»
بی تردید روی سخنان موگرینی، مکرون و دیگر مقامات اتحادیه اروپا به دونالد ترامپ است که به تازگی فرمول های دیگری را برای ضربه زدن به برجام در دست اجرا دارد. ترامپ با تکیه بر «نیکی هیلی» نماینده کشور خود در سازمان ملل متحد تلاش می کند تا ضمن ترویج ایران هراسی، بار دیگر کشورهای جهان را با خود همراه کند غافل از اینکه شالوده تحریم ها از هم پاشیده و جهان برجام را به عنوان الگوی موفقیت آمیز حل وفصل مسالمت آمیز اختلاف ها می شناسد.
تکرار گزارش های مثبت آژانس بین المللی انرژی اتمی در مورد پایبندی ایران به اجرای برجام نیز دیگر دلیلی بر ناکامی آمریکا است. با وجود تلاش های نماینده آمریکا در سازمان ملل با هدف تاثیرگذاری بر «یوکیا آمانو» مدیر کل این نهاد راستی آزما، چند روز پیش شاهد هشتمین گزارش آژانس در تایید فعالیت های هسته ای صلح آمیز ایران بودیم که نشانگر بی اعتنایی این نهاد به فرافکنی های کاخ سفید است.

پژوهشم**1969**1601**خبرنگار: حسن شکوهی نسب **انتشار: شهناز حسنی
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشی ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید.



انتهای پیام /*










درباره gohari

پاسخ دهید