خانه / آموزشی / سیر تحول نامگذاری کودکان تهرانی در 20 سال گذشته

سیر تحول نامگذاری کودکان تهرانی در 20 سال گذشته



به گزارش خبرنگار فرهنگی ایرنا، عباس عبدی روز دوشنبه در نشست نقد و بررسی این کتاب که در اندیشگاه فرهنگی کتابخانه ملی برگزار شد، با توضیحاتی درباره این کتاب افزود: «تحول نامگذاری کودکان تهرانی» سومین پژوهش من در زمینه نام گذاری کودکان است، این پژوهش در ادامه پژوهش اول انجام شده که نام گذاری کودکان تهرانی را در سالهای 1345 تا 1374 در بر می گرفت و این پژوهش، تحولات 20 سال اخیر یعنی از 1375 تا 1394 را پوشش می دهد.
وی با بیان اینکه مطالعه دوم نیز مربوط به تحول نامگذاری در چهار گروه قومی بلوچ، ترکمن، کرد و عرب بوده است، ادامه داد: در کتاب «تحول نامگذاری کودکان تهرانی» درباره دلایل نامگذاری که یک تحول فرهنگی است توضیحاتی داده ام و اینکه چرا برخی برای فرزند خود نام می گذارند اما از معنا و مفهوم ان بی خبر هستند.
به گفته نویسنده کتاب، بدون شک اولین نماد فرهنگی که با فردی پس از تولدش همراه می‌شود و معمولا تا پایان عمر نیز همراه اوست، نامی است که پدر و مادر بر وی می‌نهند و دیگران نیز او را به این نام می‌خوانند، شاید به دلیل همین عمومی بودن و همراهی همیشگی است که توجه به آن کمتر است، هم‌چنین ممکن است به دلیل ثبات بلندمدت آن، حساسیت‌ها را به خود جلب کند و تنها در مواقعی که تغییراتی قابل توجه در آن ایجاد می‌شود، توجه پژوهشگران را به خود معطوف کند.
این نویسنده با اشاره به کلیات و روش تحقیق، ابعاد نظری و نتایج توصیفی آن توضیح داد: در این کتاب تحول فرهنگی نامگذاری ها، ریشه های آن و دسته بندی موجود نوشته ام، اینکه برخی اسامی مذهبی، ملی، سنتی، تاریخی هستند و برخی از آنها ترکیبی هستند.
عبدی با بیان اینکه هر نامی لزوما نشان از تعلق خاطر افراد برای انتخاب آن ندارد، اضافه کرد: در این کتاب به برخی اسامی غربی اشاره شده که به دلیل ممنوعیت های سازمان ثبت احوال، از نامگذاری افراد به آنها جلوگیری شده است.
وی سپس به برخی اسامی مانند میثم، ابوذر و سمیه اشاره کرد که پس از وقوع انقلاب اسلامی به سرعت رشد یافت و گفت: اوج این نامگذاری ها سالهای 63 و64بود که بعد از آن به تدریج کاهش یافت و تا سال 75 و 76 گرایش به این نام گذاری تضعیف شد.
عبدی به آمار برخی از این اسامی اشاره کرد که در دوران اصلاحات و دولت نهم و دهم افزایش یا کاهش داشت.
به گفته این تحلیلگر مسائل سیاسی، در دوران ریاست جمهوری احمدی نژاد نامگذاری های انقلابی کاهش شدید پیدا کرد تا جایی که این کاهش از دهه 40 بیشتر بود.
عبدی با بیان اینکه طی 10 سال گذشته فرهنگ نامگذاری در مردم تغییر کرده است، اظهار کرد: در این مدت بیشتر نام ها مانند امیرعلی ترکیبی و رقیق شده، چیزی که در گذشته کمتر شاهد آن بودیم.

**اسامی پسرانه، معرف فرهنگ و نامهای دخترانه نشانگر گرایش به آینده هستند

نویسنده کتاب «تحول نامگذاری کودکان تهرانی» با بیان اینکه در سالهای اخیر، برخی نام های مذهبی دخترانه مانند رقیه، زهرا و فاطمه به نازنین رقیه، نازنین فاطمه و نازنین زهرا تبدیل شده است، ادامه داد: در این کتاب نشان داده شده که نام های پسران حامل و معرف فرهنگ گذشته است در حالی که نام های دختران نگاه بر آینده دارد به عبارتی از این اسامی گرایش به آینده را می توان متوجه شد.
وی با بیان اینکه بر اساس این تحقیق، تنوع اسامی مذهبی دختران بیشتر از پسران است، از نام های زهرا و فاطمه به عنوان پر شمارترین اسامی یاد کرد.
عبدی ادامه داد: برخی مسائل فرهنگی در انتخاب یک اسم تاثیرگذار هستند مثلا پس از نمایش تلویزیونی ستایش، عده زیادی از این نام برای دختران خود استفاده می کردند.

**منطقه غرب تهران، تولید کننده فرهنگ و انتقال دهنده اسامی به دیگر مناطق استان تهران است

وی درباره هسته مرکزی فرهنگ ساز هم توضیحاتی ارائه و اضافه کرد: در این مطالعه نشان داده شده است که منطقه غرب تهران، تولید فرهنگ می کند به عبارتی این منطقه بر اسامی، ارزش گذاری کرده و آن را به مناطق دیگر استان تهران منتقل می کند.
روند تحول اسامی بخصوص در خرده فرهنگ ها و اقوام کرد و لر بخشی دیگر از صحبت های عبدی را تشکیل داد.
رئیس انجمن جامعه شناسان ایران نیز در این نشست به عنوان منتقد مطالبی را ارائه کرد.
سید حسین سراج زاده با بیان اینکه جوامعی چون ایران دارای ترکیبات فرهنگی هستند، افزود: نام ها نشانه های دقیقی از بازنمایی علایق، گرایش ها و هویت های فرهنگی افراد جامعه هستند بنابراین انتخاب این موضوع و بررسی روند تحولات نامگذاری در یک دوره 50 ساله شاخص خوبی است تا نشان دهد تحول فرهنگی در این جامعه چه سمت و سویی داشته از این رو این کار عباس عبدی ارزشمند است.
وی اضافه کرد: ایران یک پیشینیه فرهنگی تمدنی تاریخی اسلامی دارد و در یکصد سال اخیر با فرهنگ غربی مواجه شده و تاثیر زیادی از آن گرفته است به طوری که اکنون جلوه هایی را از آن را شاهد هستیم.
عضو هیات علمی دانشگاه خوارزمی به نحوه قرار گرفتن برخی اسامی در گروه های تقسیم بندی شده در تحقیق نقدی زد و گفت: این مساله خدشه ای به تقسیم بندی سه گانه وارد نمی کند اما اصلاحات آن بهتر و برای درک کاملتر مخاطب لازم است.
وی درباره برخی اسامی دسته بندی شده در کتاب پیشنهاد کرد جدولی به عنوان پیوست ارائه شود.
به اعتقاد سراج زاده، در صفحه 70 کتاب که به اسامی غربی اشاره شده بهتر بود تعدادی از این نامها آورده شود.
وی ادامه داد: توضیحات درباره تقسیم بندی های مصداقی و مفهومی در کتاب و استفاده از اسامی که جزء صفات خداوند است و تفکیک آنها، کاربرد خرده فرهنگ های قومی در کنار مطلبی که درخصوص خرده فرهنگ آورده شده فهم مخاطب را سخت می کند.
مقایسه رابطه گرایش نام فرزندان از هر دو جنس با گرایش نام والدین در صفحه 94 کتاب از دیگر نقدهای سراج زاده به کتاب عبدی بود هرچند ارائه اطلاعات درباره حوزه های ثبتی یکی از نقاط قوت کتاب از نگاه وی عنوان شد.
وی با بیان اینکه فرهنگ ایرانی اسلامی باستانی با یکدیگر همزیستی مسالمت آمیز و پویا داشته اند، افزود: این نشان می دهد از سمت و سوی قرائت های رادیکال به سمت قرائت های متعادل تر حرکت کرده ایم.
رئیس انجمن جامعه شناسی ایران پیشنهاد کرد پژوهش های مبتنی بر پرسش نامه و مصاحبه انجام شود تا درباره فهم عمومی موضوع اطلاعاتی به دست آید و دلیل این نامگذاری ها و ترکیب های اسامی مشخص شود.
وی همچنین پیشنهاد کرد درباره اثر رسانه ها و تاثیر سلبریتی ها (چهره ها) و هنرمندان بر نامگذاری افراد تحقیقی انجام شود.

** ثبت 420 هزار نام از سال 1304

مدیرکل اسناد هویتی سازمان ثبت احوال کشور نیز در این نشست گفت: چگونگی شکل گیری انتخاب نام و تحولات آن در تاریخ مشخص نیست اما از دیر باز فلاسفه در این حوزه ورود کردند هرچند در این حوزه با فقر تحقیقاتی در کشور رو به رو هستیم.
اسدالله پارسا مهر با توضیحاتی درباره تاریخچه نامگذاری در ایران؛ زمان تاجگذاری پهلوی، انقلاب اسلامی و دوران جنگ تحمیلی به افزایش نامگذاری فرزندان به نام ابولفضل پس از موفقیت حسین رضا زاده در میادین ورزشی جهان اشاره کرد.
وی با اشاره به مدل چهار سطحی نامگذاری اسامی دینی مذهبی، ایرانی ملی، قومی منطقه ای و نام های غربی ادامه داد: از سال 1304 که سازمان ثبت احوال تاسیس شد نام های مذهبی دینی در اولویت بودند اما اکنون به دلیل تحولات فرهنگی این اتفاق کاهش یافته است.
پارسا مهر با بیان اینکه گرایش به نامگذاری ترکیبی شدت یافته است، اضافه کرد: سالانه 1200 مورد جدید در کمیته های سازمان ثبت احوال بررسی می شود و هزار و 500 واقعه تولد نیز به ثبت می رسد.

** کاهش تمایل ایرانیان به نام های باستانی و ترجیح اسامی مدرن تر

وی با بیان اینکه تمایل به نامگذاری افراد به نام های باستانی چون هوشگ و فریدون کم شده است، افزود: مردم دوست دارند اسامی انتخاب کنند که مدرن تر بوده و در آن نوآوری باشد.
این مقام مسئول در سازمان ثبت احوال اظهار داشت: نام هایی چون رقیه، سکینه، ریحانه و زهرا به لحاظ بسامد بالا که از گذشته بوده عطش نامگذاری را برطرف نمی کند از این رو پیشوند نازنین به آن اضافه می کنند تا در شکلی جدید ارائه شود.
پارسا مهر سپس توضیحاتی درباره اسامی سادات ارائه و اضافه کرد: بر اساس قانون 1319 ثبت احوال، هر کسی در اسناد پدری دارای سیادت باشد الزاما باید در شناسنامه وی این سیادت ثبت شود.
وی از 7 استان کشور یاد کرد که حتما از میر و سادات برای نشان دادن سیادت فردی استفاده می شود و گفت که این استان ها آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، اردیبل، گلستان، گیلان، مازندران و کهگیلویه و بویر احمد هستند.
وی افزود: از سال 1304 شمسی، 420 هزار نام در ثبت احوال ثبت شده که از این تعداد 220 هزار نفر دختر و 200 هزار نفر پسر هستند، هرچند 400 هزار نا خانوادگی هم به ثبت رسیده که خوب است درباره این مساله نیز تحقیقی انجام شود.
پارسا مهر در ادامه این نشست به عنوان منتقد مطالبی را در نقد کتاب عبدی بیان کرد.
کتاب «تحول نام‌گذاری کودکان تهرانی؛ ۱۳۹۴-۱۳۷۵»، حاصل طرح پژوهشی مصوب پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات است و در راستای همکاری پژوهشگاه با نهادهای زیرمجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به نام شورای فرهنگ عمومی کشور منتشر شده است.
قیمت این کتاب با شمارگان 500 نسخه در 148 صفحه 80 هزار ریال است.
فراهنگ**1880**1055
خبرنگار: پروین اروجی**انتشار: زینب کارگر



انتهای پیام /*










درباره gohari

پاسخ دهید